63117: वनगिर्योः संज्ञायां कोटरकिंशुलकादीनाम्¶
Padacheda: वन-गिर्योः | S | 7 | 2 |
संज्ञायाम् | S | 7 | 1 |
कोटर-किंशुलकादीनाम् | S | 6 | 3 |
Sutrartha¶
Vasu English Summary¶
For the final vowel of कोटर etc. a long vowel is substituted before वन and also of किंशुलक etc. before गिरि when the compound is a name.
Vasu English Translation¶
For the final vowel of कोटर etc. a long vowel is substituted before वन and also of किंशुलक etc. before गिरि when the compound is a name. Thus कोटरावणम्, मिश्रकावणम्, सिध्रकावणम्, सारिकावणम् ॥
So also किंशुलकागिरिः, अञ्जनागिरिः, &c.
The न is changed to ण in वन by (8.4.4). But असिपत्रवनम् and कृष्णगिरि as these words do not belong to the above classes.
1 कोटर, 2 मिश्रक, 3 सिध्रक, 4 पुरग (पुरक), 5 शारिक (सारिक)॥
1 किंशुलुक (किंशुलक), 2 शाल्व (साल्वक), 3 नड, 4 अञ्जन, 5 मञ्जन, 6 लोहित, 7 कुक्कुट ॥
Kashika¶
वन गिरि इत्येतयोरुत्तरपदयोर्यथासंख्यं कोटरादीनां किंशुलकादीनां च दीर्घो भवति संज्ञायां विषये। वने कोटरादीनाम् — कोटरावणम्। मिश्रकावणम्। सिध्रकावणम्। सारिकावणम्। गिरौ किंशुलकादीनाम् — किंशुलकागिरिः। अञ्जनागिरिः। कोटरकिंशुलकादीनामिति किम्? असिपत्रवनम्। कृष्णगिरिः॥ कोटर। मिश्रक। पुरग। सिध्रक। सारिक। कोटरादिः॥ किंशुलक। शाल्वक। अञ्जन। भञ्जन। लोहित। कुक्कुट। किंशुलकादिः॥
Siddhanta Kaumudi¶
कोटरादीनां वने परे किंशुलुकादीनां गिरौ परे च दीर्घः स्यात्संज्ञायाम् ॥
Balamanorama¶
वनगिर्योः संज्ञायां कोटरकिंशुलकादीनाम् - वनगिर्योः । वनगिर्योरिति सप्तमी । कोटरश्च किंशुलुकश्च कोटरकिशुलुकौ, तावादी येषामिति विग्रहः । कोटरादीनांकिंशुलुकादीनां चेति लभ्यते । यथासङ्ख्यमन्वयः । तदाह — कोटरादीनामित्यादिना ।पुरगावण॑मित्युदाहरणानि वक्ष्यन्ते ।
Padamanjari¶
कोटरावणमिति । वनं पुरगा इति णत्वम् ॥