62040: उष्ट्रः सादिवाम्योः¶
Padacheda: उष्ट्रः | S | 1 | 1 |
सादिवाम्योः | S | 7 | 2 |
Sutrartha¶
Vasu English Summary¶
The word उष्ट्र retains its accent before सादि and वामि।
Vasu English Translation¶
The word उष्ट्र retains its accent before सादि and वामि। Thus उ꣡ष्ट्रसादि and उ꣡ष्ट्रवामि ॥ The word उष्ट्र is derived from उप् by ष्ट्रन् affix (Unadi IV. 162) and has acute on the first (6.1.197). This is either a Karmadharaya or a Genitive compound. In some texts the above examples are given with a visarga in the masculine, and not Neuter.
Kashika¶
उष्ट्रशब्दः पूर्वपदं सादिवाम्योरुत्तरपदयोः प्रकृतिस्वरं भवति। उष्ट्॑रसादि। उष्ट्र॑वामि। उष्ट्रशब्द उषेः ष्ट्रन्प्रत्ययान्तः (प० उ० ४.१६३) आद्युदात्तः। कर्मधारयोऽयं षष्ठीसमासो वा॥
Siddhanta Kaumudi¶
उष्ट्रसादी । उष्ट्रवामी । उषेः ष्ट्रनि उष्ट्रशब्द आद्युदात्तः ॥
Padamanjari¶
उष्ट्रशब्दः ष्ट्रन्प्रत्ययान्त इति। उष दाहे इत्येतस्मात् ष्ट्रन् इति वर्तमाने उषिखनिभ्यां कित् इत्येवं व्युत्पादितत्वात् ॥
Nyaas¶
सर्वधातुभ्यः ष्ट्रन् (पं।उ।4।158) इत्यस्मात्? ष्ट्रन्नितयनुवरतमाने उषिखनिभ्यां कित्? (पं।उ।4।161) इत्येवं व्युत्पादितत्वात्॥
Prakriyasarvasvam¶
अनयोः (उष्ट्रः प्रकृत्या स्यात्) । उष्ट्र ष्ट्रन् । उष्ट्रसादिः । उष्ट्रवामिः । कर्मधारयः षष्ठीसमासो वा ।