43062: जिह्वामूलाङ्गुलेश्छः

Padacheda: जिह्वामूल-अङ्गुलेः | S | 5 | 1 |

छः | S | 1 | 1 |

Sutrartha


Vasu English Summary

After the words 1. जिह्वामूल and 2. अङ्गुलि there is the affix छ in the sense of ‘who stays there’.

Vasu English Translation

After the words 1. जिह्वामूल and 2. अङ्गुलि there is the affix छ in the sense of ‘who stays there’. This debars यत् (4.3.55). Thus जिह्वामूलीयम्, अंगुलीयम् ॥

Kashika

जिह्वामूलशब्दादङ्गुलिशब्दात् च छः प्रत्ययो भवति तत्र भव इत्येतस्मिन् विषये। यतोऽपवादः। जिह्वामूलीयम्। अङ्गुलीयम्॥

Siddhanta Kaumudi

जिह्वामूलीयम् । अङ्गुलीयम् ॥

Laghu Siddhanta Kaumudi

जिह्वामूलीयम्। अङ्गुलीयम्॥

Balamanorama

जिह्वामूलाङ्गुलेश्छः - जिग्वामूलाङ्गुलेश्छः ।शरीरावयवाच्चे॑ति यतोऽपवादः ।

Nyaas

यतोऽपवादः इति।` शरीरवयवाच्च` (4.3.55) इति प्राप्तस्य॥

Prakriyasarvasvam

जिह्वामूलीयम् । अङ्गुलीयम् ॥

Sutra Prayogas

  • रत्नाङ्गुलीयप्रभयानुविद्धान् (रघुवंशम्): जिह्वामूलाङ्गुलेश्छः इति छप्रत्ययः।

  • भूश्चषालतुलिताङ्गुलीयकम् (शिशुपालवधम्): जिह्वामूलाङ्गुलेश्छः इति भावे छप्रत्ययः।