83084: मातृपितृभ्यां स्वसा ========================== **Padacheda:** मातृ-पितृभ्याम् | S | 5 | 2 | स्वसा | S | 1 | 1 | Sutrartha --------- **** Vasu English Summary -------------------- ष् is optionally substituted for the स् of स्वसृ after मातृ and पितृ in a compound. Vasu English Translation ------------------------ ष् is optionally substituted for the स् of स्वसृ after मातृ and पितृ in a compound. As मातृष्वसा, पितृष्वसा ॥ See (6.3.24). Kashika ------- मातृ पितृ इत्येताभ्यामुत्तरस्य स्वसृसकारस्य समासे मूर्धन्यादेशो भवति। मातृष्वसा। पितृष्वसा॥ Siddhanta Kaumudi ----------------- आभ्यां परस्य स्वसुः सस्य षः स्यात्समासे । मातृष्वसा । पितृष्वसा । असमासे तु । मातुः स्वसा । पितुः स्वसा ॥ Balamanorama ------------ **मातृपितृभ्यां स्वसा** - मातृपितृभ्यां स्वसा । स्वसुरिति । सूत्रे षष्ठर्थे प्रथमेति भावः । मातृष्वसा पितृष्वसेति । लुक्पक्षे नित्यमेव षत्वम् । आदेश प्रत्ययसकारत्वाऽभावादप्राप्ते षत्वविधिरयम् । षत्वविधौ समासग्रहमांनुवृत्तेः फलं दर्शयति — असमासे त्विति । वाक्ये वैकल्पिकं षत्वमपि नास्तीत्यर्थः । *****इति बालमनोरमायामलुक्समासः*****अथ तद्धितेष्वपत्याधिकारप्रकरणम् । — — — — — — — — — — — — Prakriyasarvasvam ----------------- मातृष्वसा । पितृष्वसा ।। Sutra Prayogas -------------- * **पितृष्वस्रे** (शिशुपालवधम्): `मातृपितृभ्यां स्वसा` इति षत्वम्। * **मातृ-ष्वसेय्याश्च** (भट्टिकाव्यम्): `मातृ-पितृभ्याम्` इति पत्वम्।