53011: इदमो हः
==============

**Padacheda:** इदमः | S | 5 | 1 | 

हः | S | 1 | 1 | 

Sutrartha
---------

**'इदम्' शब्दस्य सप्तमीविभक्त्यन्तात् स्वार्थे 'ह' प्रत्ययः भवति ।**

'इदम्' इति सर्वनामशब्दः । अस्य सप्तमीविभक्त्यन्तात् **सप्तम्यास्त्रल्** (5.3.10) इत्यनेन औत्सर्गिकरूपेण 'त्रल्' प्रत्यये प्राप्ते तं बाधित्वा वर्तमानसूत्रेण 'ह' प्रत्ययः विधीयते । यथा -
अस्मिन् इत्येव
= अस्मिन्  + ह
→ इदम् + ह [**कृत्तद्धितसमासाश्च** (1.2.46) इति प्रातिपदिकसंज्ञा, **सुपो धातुप्रातिपदिकयोः** (2.4.71) इति सप्तमीप्रत्ययस्य लुक्]
→ इ + ह [**इदम इश्** (5.3.3) इति इश्-आदेशः]
→ इह
अनेन प्रकारेण 'इह' इति शब्दः सिद्ध्यति । **तद्धितश्चासर्वविभक्तिः** (1.1.38) इत्यनेन अस्य अव्ययसंज्ञा विधीयते ।

Vasu English Summary
--------------------

The affix ह comes after इदम् ending in the Locative -7th case.

Vasu English Translation
------------------------

The affix ह comes after इदम् ending in the Locative -7th case.
This debars त्रल् ॥ Thus इह (5.3.3) 'here'.

Kashika
-------

इदमः सप्तम्यन्ताद् हः प्रत्ययो भवति। त्रलोऽपवादः। इह॥

Siddhanta Kaumudi
-----------------

त्रलोऽपवादः इशादेशः । इह ॥

Laghu Siddhanta Kaumudi
-----------------------

त्रलोऽपवादः। इह॥

Balamanorama
------------

**इदमो हः** - इदमो हः । इदंशब्दात्सप्तम्यन्तात् हप्रत्ययः स्यादित्यर्थः ।