52030: अवात् कुटारच्च ===================== **Padacheda:** अवात् | S | 5 | 1 | कुटारच् | S | 1 | 1 | च | S | 0 | 0 | Sutrartha --------- **'अव' उपसर्गात् स्वार्थे कुटारच् तथा कटच् प्रत्ययौ भवतः ।** 'अवाचीनः' (directed downwards) अस्मिन् अर्थे प्रयुक्तात् 'अव' अस्मात् उपसर्गात् स्वार्थे कुटारच् तथा कटच् प्रत्ययौ भवतः - (अ) अव + कुटारच् = अवकुटार । (आ) अव + कटच् = अवकट । द्वयोः अपि शब्दयोः अर्थः 'अवाचीनः' (directed downwards) इत्येव अस्तीति व्याख्यानेषु स्पष्टीक्रियते । Vasu English Summary -------------------- The affixes कुटारच् and कटच् come after the word अव। Vasu English Translation ------------------------ The affixes कुटारच् and कटच् come after the word अव। As अवकुटारम्, अवकटम् 'downwards', 'very deep'. Kashika ------- अवशब्दात् कुटारच् प्रत्ययो भवति, चकारात् कटच्। अवकुटारम्। अवकटम्॥ Siddhanta Kaumudi ----------------- चात्कटच् । अवाचीनोऽवकुटारः । अवकटः ॥ Balamanorama ------------ **अवात् कुटारच्च** - अवात्कुटारच्च । क्रियाविशिष्टसाधानवाचकादवात्स्वार्थे कुटरच स्यादित्यर्थः । अवाचीन इति । अवाचीने विद्यमानादवात्कुटरचि अवकुटार इत्यर्थः । Padamanjari ----------- अवकुटारम्, अवकटमिति। अवाचीनम्, अप्रसिद्धमित्यर्थः ॥ Prakriyasarvasvam ----------------- चकारात् कटच् । अवकुटारम् अवकटम् । एताववनते प्रसिद्धे वेति हरः ॥