44005: तरति
===========

**Padacheda:** तरति | T |  |  | 

Sutrartha
---------

**'तरति' अस्मिन् अर्थे तृतीयासमर्थात् ठक्-प्रत्ययः भवति ।**

यः तरति (= प्लवति) तस्य निर्देशः तरणस्य साधनेन कर्तुम् साधनवाचिशब्दात् ठक्-प्रत्ययः भवति । यथा -
1. काण्डप्लवेन तरति सः काण्डप्लविकः ।
2. उडुपेन तरति सः औडुपिकः ।
प्रक्रियायाः उदाहरणम्  -
उडुप + ठक्
→ उडुप + इक [**ठस्येकः** (7.3.50) इति इक्-आदेशः]
→ औडुप + इक [**किति च** (7.2.118) इति आदिवृद्धिः]
→ औडुप् + इक [**यस्येति च** (6.4.148) इति अकारलोपः]
→ औडुपिक

Vasu English Summary
--------------------

The affix ठक् comes after a word in the Instrumental -3rd case in construction, in the sense of 'he crosses thereby over the waters'.

Vasu English Translation
------------------------

The affix ठक् comes after a word in the Instrumental -3rd case in construction, in the sense of 'he crosses thereby over the waters'.
Thus काण्डप्लवेनतरति = काण्डप्लविकः, औडुपिकः 'who crosses with a raft'.

Kashika
-------

तेनेति तृतीयासमर्थात् तरतीत्येतस्मिन्नर्थे ठक्  प्रत्ययो भवति। तरति प्लवत इत्यर्थः। काण्डप्लवेन तरति काण्डप्लविकः। औडुपिकः॥

Siddhanta Kaumudi
-----------------

उडुपेन तरति औडुपिकः ॥

Laghu Siddhanta Kaumudi
-----------------------

तेनेत्येव। उडुपेन तरति औडुपिकः॥

Prakriyasarvasvam
-----------------

तेन तरतीत्यर्थे ठक् । उडुपेन तरन्नौडुपिकः ।<!दोषष्ठस्य को वाच्यः!> (वा० ७-३-५१) । नत्विकः । दोष्णा तरन् दौष्कः । उणादिसत्वात् षः ॥