43047: देयमृणे ============== **Padacheda:** देयम् | S | 1 | 1 | ऋणे | S | 7 | 1 | Sutrartha --------- **** Vasu English Summary -------------------- After a प्रातिपदिक (Nominal Stem) being in the Locative -7th case in construction denoting time, an affix comes in the sense of 'being then due'; provided that the thing due be 'debt'. Vasu English Translation ------------------------ After a प्रातिपदिक (Nominal Stem) being in the Locative -7th case in construction denoting time, an affix comes in the sense of 'being then due'; provided that the thing due be 'debt'. Thus मासे देयमृणं = मासिकं 'a debt due in a month'. आर्द्धमासिकम्, सांवत्सरिकम् ॥ Why do we say ऋणे 'it being a debt'. Observe मासेदेया भिक्षा where no affix is added. Kashika ------- तत्रेत्येव, कालादिति च। सप्तमीसमर्थात् कालवाचिनः प्रातिपदिकाद् देयमित्येतस्मिन्नर्थे यथाविहितं प्रत्ययो भवति, यद् देयमृणं चेत् तद् भवति। मासे देयमृणं मासिकम्। आर्धमासिकम्। सांवत्सरिकम्। ऋण इति किम् ? मासे देया भिक्षा॥ Siddhanta Kaumudi ----------------- कालादित्येव । मासे देयमृणं मासिकम् ॥ Balamanorama ------------ **देयमृणे** - देयमृणे । कालादित्येवेति । तत्रेत्यप्यनुवर्तते । वुञिति निवृत्तम् । सप्तम्यन्तात्कालवाचिनो देयमित्यर्थे यताविहितं प्रत्ययाः स्युः । तस्मिन्देयद्रव्ये ऋणे सतीत्यर्थः । मासिकमिति ।कालट्ठञ् । Tattvabodhini ------------- **देयमृणे** - देयमृणे । ऋणे किम् । मासे देया भिक्षा । Prakriyasarvasvam ----------------- कालात् तत्र देयमित्यर्थे ऋणे वाच्येऽणादिः । मासिकमृणम् ।