42041: ठञ् कवचिनश्च
===================

**Padacheda:** ठञ् | S | 1 | 1 | 

कवचिनः | S | 5 | 1 | 

च | S | 0 | 0 | 

Sutrartha
---------

**'तस्य समूहः' अस्मिन् अर्थे केदार-शब्दात् कवचिन्-शब्दात् च 'ठञ्' प्रत्ययः भवति ।**

**तस्य समूहः** (4.2.37) अस्मिन् अर्थे केदार-शब्दात् **केदारात् यञ्च** (4.2.40) इत्यनेन यञ् तथा वुञ्-प्रत्यययोः प्राप्तयोः अनेन सूत्रेण ठञ्-प्रत्ययः अपि भवति । तथा, कवचिन् (= यः कवचं धारयति सः) शब्दात् अपि वर्तमानसूत्रेण ठञ्-प्रत्ययः उच्यते ।
1. केदाराणाम् समूहः
= केदार + ठञ्
→ केदार + इक [**ठस्येकः** (7.3.50) इति ठकारस्य इक्-आदेशः]
→ कैदार + इक [**तद्धितेष्वचामादेः** (7.2.117) इति आदिवृद्धिः]
→ कैदार् + इक [**यस्येति च** (6.4.148) इति अकारलोपः]
→ कैदारिक
2. कवचिनां समूहः
= कवचिन् + ठक्
→ कवचिन् + इक  [**ठस्येकः** (7.3.50) इति ठकारस्य इक्-आदेशः]
→ कावचिन् + इक [**तद्धितेष्वचामादेः** (7.2.117) इति आदिवृद्धिः]
→ कावच् + इक [**नस्तद्धिते** (6.4.144) इति टिलोपः]
→ कावचिक

Sutrartha (English)
-------------------

The words केदार and कवचिन् get the ठञ् प्रत्यय in the meaning of 'तस्य समूहः'.

Vasu English Summary
--------------------

The affix ठञ् comes in the sense of 'collection thereof' after the word केदार and also after the word कवचिन ।

Vasu English Translation
------------------------

The affix ठञ् comes in the sense of 'collection thereof' after the word केदार and also after the word कवचिन ।
Thus कावचिकम् (6.4.144); and कैदारिकम्. We read the *anuvritti* of केदार in this *Sutra*, by virtue of the word च

Kashika
-------

कवचिन्शब्दाद् ठञ् प्रत्ययो भवति तस्य समूह इत्येतस्मिन् विषये। कवचिनां समूहः कावचिकम्। चकारः केदारादित्यस्यानुकर्षणार्थः। केदाराणां समूहः कैदारिकम् ॥

Siddhanta Kaumudi
-----------------

चाक्तेदारादपि । कवचिनां समूहः कावचिकम् । कैदारिकम् ॥

Balamanorama
------------

**ठञ् कवचिनश्च** - ठञ्कवचिनश्च । केदारादपीति । कवचिन्शब्दात्केदारशब्दाच्च समूहे ठञ् स्यादित्यर्थः । कावचिकमिति । ठञ्, इकादेशे टिलोपः ।

Nyaas
-----

कवचिञ्शब्दो मत्वर्थीयेनिप्रत्ययान्तः,प्रत्ययस्वरेणान्तोदात्तः। तस्मादनुदात्तादि  (4.2.43)  लक्षणेऽञि प्राप्ते वचनम्॥

Prakriyasarvasvam
-----------------

अस्मात् केदाराच्च समूहे ठञ् । 'नस्तद्धिते' । कावचिकम् । कैदारिकम् ।।

Sutra Prayogas
--------------

* **कैदारिकाणाम्** (शिशुपालवधम्): `ठञ् कवचिनश्च` इति चकाराट्ठञ्प्रत्ययः।