42040: केदाराद्यञ् च
====================

**Padacheda:** केदारात् | S | 5 | 1 | 

यञ् | S | 1 | 1 | 

च | S | 0 | 0 | 

Sutrartha
---------

**'तस्य समूहः' अस्मिन् अर्थे केदार-शब्दात् यञ् तथा वुञ् प्रत्ययौ भवतः ।**

**तस्य समूहः** (4.2.37) अस्मिन् अर्थे 'केदाराणाम् समूहः' इति स्थिते वुञ् तथा यञ् प्रत्ययौ विधीयेते । यथा -
1. केदार + वुञ् → कैदारक ।
2. केदार + यञ् → कैदार्य ।
अत्र एकं वार्त्तिकं पाठ्यते - <!गणिकाया 'यञ्' इति वक्तव्यम् !> । इत्युक्ते, गणिका-शब्दात् समूहार्थे यञ्-प्रत्ययः भवति । गणिकानां समूहः = गणिका + यञ् → गाणिक्यम् ।

Vasu English Summary
--------------------

The affixes यञ् and वुञ् come after the word केदार in the sense of 'collection thereof'.

Vasu English Translation
------------------------

The affixes यञ् and वुञ् come after the word केदार in the sense of 'collection thereof'.
This debars ठक् of (4.2.47). Thus केदाराणाम् समूहः = कैदार्यम् or कैदारकम् ॥

Vart:- The affix यञ् comes after गणिका e.g. गाणिक्यम् ॥

Bhashya
-------

केदाराद्यञ्च (1463) (5363 पूरकवार्तिकम्॥ 1 ॥) - गणिकायाश्च - (भाष्यम्) गणिकायाश्चेति वक्तव्यम्। गणिकानां समूहो गाणिक्यम्॥

Kashika
-------

केदारशब्दाद् यञ् प्रत्ययो भवति, चकाराद् वुञ् च, तस्य समूह इत्येतस्मिन् विषये। अचित्तलक्षणस्य ठकोऽपवादः। केदाराणां समूहः कैदार्यम् कैदारकम्॥ गणिकायाश्च यञ् वक्तव्यः॥ गणिकानां समूहो गाणिक्यम्॥

Siddhanta Kaumudi
-----------------

चाद्वुञ् । कैदार्यम् । कैदारकम् ॥<!गणिकाया यञिति वक्तव्यम् !> (वार्तिकम्) ॥ गाणिक्यम् ॥

Balamanorama
------------

**केदाराद्यञ् च** - केदराद्यञ् च । कैदार्यम्-कैदारकमिति । केदाराणां समूह इति विग्रहः ।गणिकाया यञ् । यञ्ग्रहणाद्वुञो निवृत्तिः । गाणिक्यमिति । गणिकानां समूह इति विग्रहः ।

Nyaas
-----

`गणिकायाश्च यञ्वक्तव्यः` (इति)। वक्तव्यो व्याख्येय इत्यर्थः। तत्रेदं व्याख्यानम् -  इहाप्युत्तरसूत्राच्चकारोऽनुवर्तते, स चानुक्तसमुच्चयार्थः, तेन गणिकाशब्दादपि यञ् भवतीति, वुञ् न भवतीति, अनभिधानात्॥

Prakriyasarvasvam
-----------------

वुञ्च स्यात् । कैदार्यम् । कैदारकम् ।। (वा०) 'गणिकायाश्च यञ् वाच्यः' ।। गाणिक्यम् ।।

Vartika
-------

गणिकाया 'यञ्' इति वक्तव्यम् ।