34046: कषादिषु यथाविध्यनुप्रयोगः
================================

**Padacheda:** कषादिषु | S | 7 | 3 | 

यथाविधि | S | 0 | 0 | 

अनुप्रयोगः | S | 1 | 1 | 

Sutrartha
---------

****



Vasu English Summary
--------------------

The same verb should be used after the gerunds formed from the verbs कष् 'to rub' etc. as the verb from which the gerund is derived.

Vasu English Translation
------------------------

The same verb should be used after the gerunds formed from the verbs कष् 'to rub' etc. as the verb from which the gerund is derived.
From *sutra* (3.4.34) up to *sutra* (3.4.45), a verb from the same root must be employed in the subsequent part, as *anuprayoga*, from which the gerund in *namul* was formed. This rule has been illustrated in the examples under the previous aphorisms.

The present is a restrictive or *niyama* rule. This chapter deals with affixes employed in denoting syntactical relation between two verbs (धातुसम्बन्धे प्रत्ययाः)। See (3.4.1) : so a gerund in *namul*, would, of course, be followed by some verb as *anuprayoga*; the present *sutra* declares that the other verb must be from the same root as the gerund.

Kashika
-------

**निमूलसमूलयोः०**(३.४.३४) इत्येतदारभ्य कषादयः। एतेषु यथाविध्यनुप्रयोगो भवति। यस्माद् धातोर्णमुल् प्रत्ययो भवति, स एवानुप्रयोक्तव्यः। ननु धातुसंबन्धे प्रत्ययविधानादनुप्रयोगः सिद्ध एव? यथाविधीति नियमार्थं वचनम्? तथात चैवोदाहृतम्॥

Siddhanta Kaumudi
-----------------

यस्माण्णमुलुक्तः स एवानुप्रयोक्तव्य इत्यर्थः । तथैवोदाहृतम् ॥

Tattvabodhini
-------------

**कषादिषु यथाविध्यनुप्रयोगः** - तथैवेति ।निमूलकाषं कषती॑त्याद्युदाहृतमित्यर्थः ।

Prakriyasarvasvam
-----------------

एतदादिषु 'उपमाने कर्मणि च' (३-४-४५) इत्यन्तेषु विधिमत एव धातोरनुप्रयोगः कार्यः । निगतमूलं प्राप्तमूलं कषति निमूलकाषं कषति, समूलकाषं कषति । अनुप्रयुक्तस्य क्रियासामान्यपरत्वात् समूलं कषतीत्येवार्थः ॥

Sutra Prayogas
--------------

* **विलीये** (किरातार्जुनीयम्): `कषादिषु यथाविध्यनुप्रयोगः` इति यथाविध्यनुप्रयोगः।
* **न्यवधीदरींश्च** (भट्टिकाव्यम्): `कषादिषु यथा` इत्यादिना यथाविध्यनुप्रयोगः ।
* **तुण्ड-घातमयुध्यत** (भट्टिकाव्यम्): `कपादिपु यथाविध्यनुप्रयोगः` इति वचनात् अहिंसार्थत्वाच्च तदारम्भस्य यथा पादघातं भूमिं हन्तीति।
* **अवीवृतत्** (भट्टिकाव्यम्): `कषादिषु यथाविध्यनुप्रयोगः` इति अनुप्रयोगः।