32062: भजो ण्विः ================ **Padacheda:** भजः | S | 5 | 1 | ण्विः | S | 1 | 1 | Sutrartha --------- **** Vasu English Summary -------------------- The affix ण्वि comes after the verb भज् 'to share' when in composition with a word ending in a case-affix whether it be an उपसर्ग or not. Vasu English Translation ------------------------ The affix ण्वि comes after the verb भज् 'to share' when in composition with a word ending in a case-affix whether it be an उपसर्ग or not. The words '*upasarga*' and '*supi*' are understood in this *sutra*. As अर्द्धं भजते = अर्द्धभाज् nom. sing. अर्द्धभाक् 'sharing a half'. So also when in composition with a preposition; as प्रभाक् 'division'. Kashika ------- उपसर्गे सुपीति वर्तते। भजेर्धातोः सुबन्त उपपद उपसर्गऽप्यनुपसर्गेऽपि ण्विप्रत्ययो भवति। अर्धं भजते अर्धभाक्। उपसर्गेऽपि — प्रभाक् ॥ Siddhanta Kaumudi ----------------- सुप्युपसर्गे चोपपदे भजेर्ण्विः स्यात् । अंशभाक् । प्रभाक् ॥ Nyaas ----- `अर्धभाक्` इति। **वेरपृक्तस्य** (6.1.67) इति वकारलोपः। प्रत्ययलोपलक्षणेन **अत उपधायाः** (7.2.116) इति वृद्धिः, **चोः कुः** (8.2.30) इति कुत्वम्। णकारो वृद्ध्यर्थः। इकारः **वेरपृक्तस्य** (6.1.67) इति सामान्यग्रहणार्थः॥ Prakriyasarvasvam ----------------- उपसर्गेऽन्यसुबन्ते वा पूर्वे भजेर्णि्वः स्यात् । क्विन्वद् वेर्लोपः । णित्त्वाद् वृद्धिः । चोः कुः । कृष्णभाग् । Sutra Prayogas -------------- * **युवराजशब्दभाक्** (रघुवंशम्): `भजो ण्विः` इति ण्विप्रत्ययः। * **अनन्यभाजम्** (कुमारसम्भवम्): `भजो ण्विः` इति ण्विप्रत्ययः। * **शरीरभाजां** (शिशुपालवधम्): `भजो ण्विः` इति ण्विप्रत्ययः। * **अहिपरिकरभाजो** (शिशुपालवधम्): `भजो ण्विः` इति ण्विप्रत्ययः। * **देव-भाग्घ्विः** (भट्टिकाव्यम्): `भजो ण्विः` इति देवान् भजत इति ण्विः। * **दूर-भाग्रामो** (भट्टिकाव्यम्): `भजो ण्विः` इति ण्विः। * **पङ्क-भाङ्न** (भट्टिकाव्यम्): `भजो ण्विः` इति ण्वि-प्रत्ययः।