21064: किं क्षेपे
=================

**Padacheda:** किम् | S | 1 | 1 | 

क्षेपे | S | 7 | 1 | 

Sutrartha
---------

****



Vasu English Summary
--------------------

The word किम् 'what', when implying 'contempt' is compounded with a word ending in case-affix and the resulting compound is तत्-पुरुष ।

Vasu English Translation
------------------------

The word किम् 'what', when implying 'contempt' is compounded with a word ending in case-affix and the resulting compound is तत्-पुरुष ।
As किं राजा यो न रक्षति 'he is a bad king who does not protect his subjects.' किं सखा योऽभिद्रुह्यति 'he is a bad friend who hates.' किं गौः यो न वहति 'it is a bad ox that does not carry.'

The affix टच् (5.4.91) does not come after this compound as in महाराजः मद्रराजः &c., by force of Rule (5.4.70). Otherwise the form would have been किंराज and not किंराजा.

Why do we say 'when censure is implied?' Observe कस्य राजा = किंराजः 'whose king;' किंसखः

Kashika
-------

किमित्येतत् क्षेपे गम्यमाने सुपा सह समस्यते, तत्पुरुषश्च समासो भवति। किंराजा, यो न रक्षति। किंसखा, योऽभिद्रुह्यति। किंगौः, यो न वहति। **किमः क्षेपे** (५.४.७०) इति समासान्तो न भवति। क्षेप इति किम्? को राजा पाटलिपुत्रे॥

Siddhanta Kaumudi
-----------------

कुत्सितो राजा किंराजा । यो न रक्षति ॥

Balamanorama
------------

**किं क्षेपे** - किं क्षेपे । क्षेपो निन्दा । तत्रगम्ये किमित्यव्ययं समानाधिकरणेन समस्यते स तत्पुरुष इत्यर्थः । कुत्सितो राजेति । अस्वपदविग्रहोऽयम् । किम्पदस्थाने कुत्सिदपदमिति ज्ञेयम्, वाक्येन निन्दानवगमेन स्वपदलौकिकविग्रहाऽसम्भवात् । किंराजेति । 'राजाहःसखिभ्यः' इति टच् तु न, 'किमः क्षेपे' इति निषेधात् । ननु राज्ञो बहुसम्पत्तिशालिनः कथं कुत्सितत्वमित्यत आह — यो न रक्षतीति । स किराजेत्यन्वयः ।

Tattvabodhini
-------------

**किं क्षेपे** - किं क्षेपे । किंराजेति ।किमः क्षेपे॑इति समासान्तनिषेधः । क्षेपे किम् । को राजा पाटलिपुत्रे । एवंकिंसखा यो दहति॑किंगौर्यो न वहति॑ इत्यप्युदाहरणं बोध्यम् ।

Nyaas
-----

`किंसखा` इति। `अनङ सौ`  (7.1.93)  इत्यनङादेशः। अथ किंराजेत्यादौ `राजाहः सखिभ्यष्टच्`  (5.4.91)  **गोरतद्धितलुकि** (5.4.92)  इति टच् समासान्तः कस्मान्न भवतीत्याह -  `किमः क्षेपे` इत्यादि। अत्र `न पूजनात्`  (5.4.69)  इत्यतः `न` इत्यनुवर्तते॥

Prakriyasarvasvam
-----------------

कुत्सितो गौः किगौः ॥