21008: यावदवधारणे ================= **Padacheda:** यावत् | S | 0 | 0 | अवधारणे | S | 7 | 1 | Sutrartha --------- **'अवधारणा' (सङ्ख्यानिश्चयः) अस्मिन् अर्थे प्रयुक्तम् 'यावत्' इति अव्ययम् समर्थेन सुबन्तेन सह समस्यते । अयं समासः 'अव्ययीभावः' नाम्ना ज्ञायते ।** Sutrartha (English) ------------------- When the word 'यावत्' is used in the the meaning of अवधारणा (indication of a number, For example - 'as many'), it undergoes a समास with a related सुबन्त, and the समास is called अव्ययीभावसमास. Vasu English Summary -------------------- The indeclinable word यावत् when it signifies limitation, is invariably compounded with a word ending in a case-affix which is in construction with it, and the compound so formed is called अव्ययीभाव। Vasu English Translation ------------------------ The indeclinable word यावत् when it signifies limitation, is invariably compounded with a word ending in a case-affix which is in construction with it, and the compound so formed is called अव्ययीभाव। The word अवधारण means accurate ascertainment, restriction or limitation. As, यावदमत्रं ब्राह्मणानामन्त्रयस्व invite so many *Bráhmanas* only and not more as there are pots': i.e., if there are five pots then invite five *Bráhmans*; if six pots, then invite six *Bráhmans*. Why do we say 'when meaning limitation'? Observe यावद्दत्तं तावत् भुक्तम् 'I ate so long as it was given to me,' i.e. I do not know for certainty how much I have eaten. Kashika ------- यावदित्येतदव्ययमवधारणे वर्तमानं सुपा सह समस्यते, अव्ययीभावश्च समासो भवति। अवधारणमियत्तापरिच्छेदः। यावदमत्रं ब्राह्मणानामन्त्रयस्व। यावन्ति पात्राणि संभवन्ति पञ्च षड् वा तावत आमन्त्रयस्व। अवधारण इति किम्? यावद् दत्तं तावद् भुक्तम्। नावधारयामि कियद् मया भुक्तमिति॥ Siddhanta Kaumudi ----------------- यावन्तः श्लोकास्तावन्तोऽच्युतप्रणामाः यावच्छ्लोकम् ॥ Balamanorama ------------ **यावदवधारणे** - यावदवधारणे । इयत्तापरिच्छेदे गम्ये यावदित्यव्ययं समस्यते, सोऽव्ययीभाव इत्यर्थः । यावन्त इति । यत्परिमाणं येषामिति विग्रहे॒यत्तदेतेभ्यः परिमाणे वतु॑बिति वतुप्प्रत्ययः । यावदित्यव्ययमेव समस्यते, विग्रहस्तु तद्धितान्तेनैव, नित्यसमासत्वेनाऽस्वपदविग्रहौचित्यात् । अवधारणे किम् । यावद्दत्तं तावद्भुक्तम् । इयद्भुक्तमिति नावधारयतीत्यर्थः । Tattvabodhini ------------- **यावदवधारणे** - यावच्छ्लोकमिति.॒याव॑दित्यव्ययं समस्यते, विग्रहस्तु तद्धितान्तेनेत्यस्वपदविग्रहत्वमस्त्येव । अवधारणे किम् । यावद्दत्तं तावद्भुक्तम् । [कियद्दत्त] कियद्भुक्तं वा नावधारयतीत्यर्थः । Nyaas ----- `इयत्तापरिच्छेदः`इति। इयतो भाव इयत्ता = परिमाणम्, तस्याः परिच्छेदो निश्चयः। `यावन्ति पात्राणि` इत्यादिना तमेवेयत्तापरिच्छेदं विस्पष्टीकरोति। `नावधारयामि` इत्यादिना इयत्तापरिच्छेदाभावं दर्शयति॥ Praudhamanorama --------------- **यावच्छ्लोकमिति।** यावदित्यव्ययं समस्यते। विग्रहस्तु तद्धितेनेत्यस्वपदत्वं बोद्ध्यम्। Prakriyasarvasvam ----------------- यावदित्येतदवधारणेऽर्थे सुपा नित्यं समस्यते । यावदिच्छं देहि । यावतीच्छा तावदेवेत्यर्थः ॥ Sutra Prayogas -------------- * **यावदराति** (किरातार्जुनीयम्): `यावदवधारणे` इत्यव्ययीभावः। * **यावदर्थपदां** (शिशुपालवधम्): `यावदवधारणे` इत्यव्ययीभावः।